ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΚΙΝΕΖΙΚΕΣ ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ – ΤΑΙ ΤΖΙ ΤΣΟΥΑΝ

Κατά την εξάσκηση στις κινεζικές πολεμικές τέχνες, ως μαθητές, συναντάμε διάφορες κινήσεις που σύμφωνα με τις παραδοσιακές διδασκαλίες έχουν από ένα όνομα. Κάποια από αυτά είναι απλά και άλλα πολύ περίπλοκα, άλλα είναι αστεία στα δυτικά μας αυτιά ενώ άλλα μας κάνουν να αναρωτιόμαστε γιατί ονομάστηκαν έτσι.

Αυτή η ερώτηση μου δημιουργήθηκε κατά την τελευταία μου επίσκεψη στο Chenjiagou, τον τόπο γέννησης του tai ji quan, ενώ ο δάσκαλός μου μού έδειχνε μια κίνηση με το σπαθί και μου είπε ότι είναι σαν την ιστορία. Απλώς στάθηκα εκεί και τον κοιτούσα με ένα μεγάλο ερωτηματικό στο πρόσωπό μου για ποια ιστορία που αυτό με τη σειρά του πέρασε στο δικό του, ήταν σχεδόν αδύνατο να μην ήξερα την ιστορία ή το νόημα…

Ξεκινώντας από σήμερα, θα παρουσιάσω μια σειρά άρθρων για τους φίλους του στυλ Chen Tai Ji Quan που προσπαθούν να βρουν τις ρίζες και να εξηγήσουν το νόημα πίσω από αυτές τις κινήσεις, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε καλύτερα την ίδια την κίνηση και να συνδεθούμε με το πολιτιστικό υπόβαθρο των Κινέζων προγόνων που ονόμασαν τις κινήσεις και μας τις πέρασαν.

Συνήθως, τα ονόματα επιλέγονται από τους πρώτους δασκάλους ενός στυλ, αν όχι από τον ίδιο τον πρόγονο (δημιουργό), και μετά περνούν ως κληρονομιά στις μελλοντικές γενιές. Τα ονόματα προορίζονται να είναι περιγραφικά για τους μαθητές, ώστε να μεταδώσουν τουλάχιστον κάποια κατανόηση ως προς το τι είναι η κίνηση και/ή πώς γίνεται. Μερικές φορές μπορεί να έχει προστεθεί και ένα ποιητικό στοιχείο. Δυστυχώς, μεγάλο μέρος αυτής της περιγραφικής φύσης τείνει να χάνεται καθώς η τεχνολογία και η κοινωνία εξελίσσονται, αφήνοντάς μας ονόματα που ουσιαστικά δεν σημαίνουν τίποτα για εμάς, ειδικά στη Δύση.

Ένα τέλειο παράδειγμα είναι το “silk reeling” που είναι μια βασική άσκηση για το στυλ Chen. Το Chán sī jìn (纏絲勁) δεν μεταφράζεται εύκολα, αλλά αναφέρεται στην ανάπτυξη μιας σπειροειδούς (ελικοειδούς) εκλεπτυσμένης δύναμης και στην ικανότητα να την κατευθύνουμε σε ένα σημείο εφαρμογής. Το Chán sī gōng (纏絲功), κυριολεκτικά, chan si work, αναφέρεται στην εκτέλεση ασκήσεων προσωπικής προπόνησης που στοχεύουν στην εκμάθηση και τη βελτίωση της κατανόησης και της ικανότητας κάποιου να εκτελεί το «τύλιγμα του μεταξιού».

Ένας μαθητής αναμένεται να μάθει να εφαρμόζει την αρχή του τυλίγματος του μεταξιού ουσιαστικά σε κάθε κίνηση που κάνει σε όλες τις πολεμικές του κινήσεις. Ωστόσο, μπορεί να χρειαστούν μήνες, αν όχι χρόνια, οι μαθητές για να αρχίσουν να καταλαβαίνουν τι σημαίνει αυτός ο εσωτερικός όρος.

Υπήρξε μια εποχή, ωστόσο, που ο κυρίως επαρχιώτικος, αγροτικός πληθυσμός της Κίνας καταλάβαινε τι σήμαινε το τύλιγμα του μεταξιού, επειδή ήταν περιγραφικό μιας κίνησης που χρησιμοποιήθηκε στη χειρωνακτική παραγωγή μεταξιού, μιας από τις πρωταρχικές βιομηχανίες της Κίνας στα παλιά χρόνια. Αναφερόμενοι στην αρχή αυτή με ένα περιγραφικό όνομα που κατάλαβαν οι άνθρωποι της εποχής, κατάλαβαν αμέσως και κάποια θεμελιώδη στοιχεία της ιδέας και της κίνησης.

Φυσικά, εσείς, οι σύγχρονοι αναγνώστες, πιθανότατα δεν έχετε ιδέα τι σημαίνει τύλιγμα του μεταξιού, και όπως οι περισσότεροι μαθητές, μπορεί να αρχίσετε να καταλαβαίνετε μετά από πολλή εξάσκηση.

Τα παραδοσιακά ονόματα είναι διασκεδαστικά γιατί είναι ιστορικά και πολιτιστικά ενδιαφέροντα. Μερικές φορές εξακολουθούν να μεταφέρουν νόημα. Είναι δουλειά ενός καλού δασκάλου να αναλύει και να εξηγεί τα ονόματα κάθε κίνησης, ώστε ο μαθητής να μπορεί να σχετίζεται και να κάνει την εργασία του/της πιο εύκολη και πιο διασκεδαστική καθώς απομνημονεύει την κίνηση σε μια σειρά πολλών κινήσεων.

Άλλωστε, όπως σε κάθε τέχνη, οι μαθητές θα πρέπει να βάλουν και τη φαντασία τους για να μπορέσουν να συσχετιστούν κάνοντας τη σκιαμαχία στην οποία εμπλέκονται όταν εκτελούν ένα tào lù (套路 – φόρμα/ρουτίνα/ ακολουθία κινήσεων στις κινεζικές πολεμικές τέχνες).